Formaty MtG – czym i dla kogo są

Jeżeli myślisz o porzuceniu swojej bezpiecznej pieczary i wyjściu na światło dzienne, aby tam tłuc przeciwników w oficjalnych karcianych pojedynkach, musisz zapoznać się z zasadami formatów, które będą Cię na pewno obowiązywać.

Tak już na serio, MTG jest grą, która stawia na różnorodność i daje swoim odbiorcom możliwość wyboru stylu gry jaki preferują np. sporo osób lubi przynosić swoje własne talie na turnieje, ale są i tacy, których interesuje kreowanie decków na poczekaniu – z otrzymanej za wpisowe puli kart. Idąc na turniej, nieważne czy lokalny, czy może jakiś wielki event, koniecznie trzeba sprawdzić jaki format grany jest w danym dniu i na konkretnym spotkaniu magów.

Czym jednak jest ten cały format? – możecie zapytać jeżeli jesteście całkiem zieleni w kwestii Magic: the Gathering. Najprościej tłumacząc, jest to zbiór  ograniczeń zasobu kart z jakich możemy korzystać przy budowaniu talii oraz zasad, które nas obowiązują odnośnie przebiegu turnieju. Dla jeszcze łatwiejszego zobrazowania powiem, że najpopularniejszy format, jakim jest Standard ogranicza graczy do tworzenia decków wyłącznie z kart zawartych w kilku najnowszych dodatkach, podczas gdy format Draft w ogóle nie wymaga przynoszenia własnej talii na turniej, gdyż będziecie ją tworzyć na miejscu z otrzymanych za wpisowe booster packów. 

W tym artykule postaram się opisać w sposób maksymalnie przystępny większość formatów na jakie możecie natrafić w MTG oraz zrobię to tak przystępnie jak to tylko będzie możliwe. Dodam jedynie jedną rzecz,  o którą wiem, że często pytają mnie początkujący podczas dyskusji o formatach. Mianowicie, pojawia się pytanie – czy karty o tej samej nazwie mogą być używane zamiennie, mimo że jedna nie pochodzi z legalnych w formacie dodatków np. Llanowar Elves z Magic Core Set 2019 i z 5th Edition? Odpowiedź brzmi: TAK! Jeżeli karta o danej nazwie jest legalna w formacie, to możecie wykorzystywać dowolną jej wersję, nieważne z jakiego dodatku.

Formaty w Magic: the Gathering dzielą się na 2 zasadnicze grupy: Constructed oraz Limited.
Pierwszy termin oznacza, że uprzednio konstruujecie własną talię i przynosicie ją na turniej. Oczywiście, obowiązują Was tu limity konkretnego formatu.
W drugim przypadku, wykorzystuje się jasno ograniczoną pulę kart i zazwyczaj nieznaną, zamiast własnej talii np. za wpisowe otrzymujecie booster packi i to z nich budujecie swoją talię w pierwszej fazie turnieju.

Do najpopularniejszych formatów zalicza się:

CONSTRUCTED:

  • Standard
  • Modern
  • Legacy
  • Vintage
  • Pioneer
  • Pauper
  • Two-Headed Giant
  • Commander
  • Brawl

Dla budowania talii w poniżej opisanych formatach istnieje kilka wspólnych zasad:

  • Deck musi składać się minimum z 60 kart
  • Można posiadać 15 kartowy Sideboard
  • Należy zapoznać się z ewentualną listą kart zakazanych

Standard – jest ciągle jednym z najpopularniejszych formatów na scenie turniejowej, zwłaszcza wśród początkujących graczy. Jest to format najczęściej spotykany podczas turniejów Friday Night Magic i lokalnych zmagań, rozgrywanych co tydzień w wielu sklepach hobbystycznych. Dawna nazwa Standardu brzmiała „Typ 2 (T2)”. Ten format zasadniczo składa się z najnowszych 5 do 8 dodatków, czyli stawia na granie jedynie najnowszymi kartami. Wydanie kolejnego dodatku jesienią (zwykle w pierwszym tygodniu października) powoduje ROTACJĘ; nowy zestaw staje się legalny w standardzie, a najstarsze cztery zestawy zostają wyparte. Obecnie na przykład w Standardzie zawierają się: Guilds of Ravnica, Ravnica Allegiance, War of the Spark, Core Set 2020 oraz Throne of Eldraine. 

Listę legalnych dodatków, datę rotacji oraz premier kolejnych zestawów, możecie sprawdzić na tych stronach:
https://whatsinstandard.com/

https://magic.wizards.com/en/content/standard-formats-magic-gathering

Format ten posiada też własną listę kart zabronionych, czyli zakazanych w budowaniu talii:
https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/rules-and-formats/banned-restricted

Modern – Modern to format stworzony przez Wizards of the Coast na wiosnę 2011 roku w odpowiedzi na rosnącą popularność formatu Legacy, do którego dostęp był trudny ze względu na wysoką cenę kart.  Modern zezwala na budowanie decków z kart od 8 Edycji do czasów współczesnych. Od 2019 r. dozwolony jest również zestaw specjalny: Modern Horizons i wszystkie jego kolejne odsłony. Możliwe, że pojawią się też inne produkty bezpośrednio wpadające do Moderna.

Format ten posiada własną listę kart zabronionych, czyli zakazanych w budowaniu talii . Pełną listę dodatków zawierających się w Modernie oraz aktualną listę kart zakazanych znajdziecie tutaj: https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/formats/modern

Legacy –  pozwala na karty ze wszystkich dodatków i produktów MTG (tzw. format wieczny, z angielskiego eternal).  Uznaje się ten format za najdroższy i najbardziej wymagający ze wszystkich, zarówno pod względem umiejętności, jak i wiedzy.
W związku z olbrzymią pulą kart, obowiązuje tu lista banów : https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/formats/legacy .

Vintage – wcześniej znany jako Typ 1, jest kolejnym formatem typu Eternal, tak jak Legacy. Posiada małą listę zakazanych i większą listę limitowaną. W przeciwieństwie do innych formatów, nie banuje się kart w Vintage z powodów związanych z poziomem mocy. Zamiast tego karty zakazane w Vintage to takie, które wiążą się z ante, manualną zręcznością (Falling Star, Chaos Orb) lub mogą utrudniać zrozumienie sytuacji gry (karty Shahrazad i Conspiracy). Karty, które można uznać za niesamowicie potężne, są limitowane do maksymalnie jednego egzemplarza na talię. Vintage jest obecnie jedynym formatem, w którym karty są ograniczane.

Ze względu na koszt pozyskania silnych, starych kart do gry w Vintage wiele turniejów w formacie jest niesankcjonowanych i pozwala graczom korzystać z określonej liczby kart zastępczych tzw. proxie, drukowanych w domu. Są one traktowane jako zastępstwa dla istniejących kart i nie są dozwolone w turniejach sankcjonowanych przez Wizardów.
Podobnie jak każdy format Constructed, Vintage  posiada listę kart zakazanych oraz wyjątkowo listę ograniczanych: https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/formats/vintage

Pioneer – został stworzony jesienią 2019 r. Stanowi format Mieszczący się pomiędzy Standardem a Modernem. Dla Pioneera pierwszym legalnym dodatkiem jest Return to Ravnica. Od tego dodatku możecie używać wszystkich kart. Można więc powiedzieć, że Pioneer to taki mniejszy Modern. 

Format ten stał się wygodną opcją dla graczy Standardu chcących dalej korzystać ze swoich kart po rotacji, a dla których Modern był zbyt wymagający i drogi.
Podobnie jak każdy format Constructed, Pioneer posiada listę kart zakazanych: https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/formats/pioneer

Pauper – to format, w którym legalne są wszelkie karty, które zostały wydrukowane w rzadkości Common w wersji papierowej lub co najmniej raz pojawiły się jako Common  w zestawie Magic Online. Innymi słowy, decki możecie budować tylko i wyłącznie z kart o rzadkości Common. Jest to bardzo atrakcyjny format pod względem ceny i dostępności kart, a co za tym idzie lubiany przez graczy budżetowych oraz początkujących.

Podobnie jak każdy format Constructed, Pauper posiada liste kart zakazanych: https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/formats/pauper

Do tej pory wszystkie opisane powyżej formaty posiadały kilka wspólnych cech:

  • Deck musi składać się minimum z 60 kart
  • Można posiadać 15 kartowy Sideboard
  • Należy zapoznać się z ewentualną listą kart zakazanych

Teraz jednak przejdę do bardziej mieszających w głowie formatów, dalej zawierających się w grupie Constructed.

Two-Headed Giant (2HG) – to format dla multiplayer, w którym drużyny składające się z dwóch graczy walczą ze sobą. Każdy zespół podejmuje działania jako całość, a nie indywidualnie.
Two-Headed Giant ma kilka zasad, które różnią się od innych formatów gry wieloosobowej:

  • Każda drużyna ma wspólne życie, które zaczyna się od 30 punktów.
  • Każda drużyna bierze swoją turę razem, co oznacza, że ​​dobierają karty jako drużyna, atakują jako drużyna, blokują jako drużyna i przechodzą przez wszystkie fazy tury jako drużyna.
  • Drużyna, która zaczyna, pomija swój pierwszy Draw Step.
  • Drużyny NIE dzielą żadnych zasobów innych niż życie – co oznacza, że ​​gracze nie mogą dzielić kart w ręku ani many. 
  • Każdy gracz może blokować dowolne atakujące go stwory, atakujące członka jego drużyny lub każdego Planeswalkera, którego kontroluje drużyna.
  • Zespoły mogą dzielić się informacjami i wspólnie omawiać strategie i ruchy.
  • Pierwszy mulligan składa się z siedmiu kart, a następnie każdy mulligan daje jedną kartę mniej (sześć, pięć, cztery itd.).

Drużyny przegrywają, gdy ich łączna długość życia wynosi 0 lub mniej, gdy gromadzą piętnaście lub więcej poison counter (generują to specyficzne karty) lub gdy któryś z członków zespołu nie jest w stanie dobrać  karty ze swojej talii (brak kart w talii). Utrata życia dotyczy poszczególnego gracza, a efekty są stosowane do sumy wspólnego życia drużyny. To samo dotyczy zdobywania życia. Na przykład, jeśli jeden gracz zyskuje życie, suma życia drużyny wzrasta, ale aktywuje się tylko efekt „za każdym razem, gdy zyskasz życie” jednego gracza.

Efekty z napisem „każdy przeciwnik” lub „każdy gracz” wpływają na każdego członka drużyny osobno. Na przykład, gdy Rabid Bloodsucker wchodzi na pole bitwy, każdy gracz traci 2 życie – co oznacza, że ​​każda drużyna traci 4 życia ogółem.

W grze Constronstred, w dwóch taliach drużyny mogą być tylko cztery kopie każdej karty, innej niż basic landy – czyli graczy obowiązuje wspólny limit do 4 sztuk karty, ale np. każdy z nich może włożyć po 2 sztuki danej karty do swojego własnego decku. W Limied dzielą oni pulę kart. Gracze łączą karty, które otwierają, i wspólnie budują talie.

Commander – dawniej Elder Dragon Highlander (EDH), polega na wybieraniu bohatera i budowaniu wokół niego talii. W tym swobodnym, wieloosobowym formacie wybierasz legendarną kreaturę (lub Planeswalkera z odpowiednim przypiskiem), która ma służyć jako dowódca i budujesz resztę swojej talii wokół jej tożsamości kolorów.

TWÓJ DECK (100 kart)

  • 1 karta dowódcy (legendarna kreatura lub wybrani Planeswalkerzy z określonym przyzwoleniem wypisanym na karcie)
  • 99 innych kart
  • Tylko jedna kopia dowolnej karty, z wyjątkiem basic landów
  • Wszystkie karty muszą być w kolorze dowódcy (tożsamość kolorów)

GRA W COMMANDERZE 

  • 2–6 graczy
  • Każdy zaczyna od 40 punków życia
  • Wszyscy dowódcy zaczynają w swojej strefie dowodzenia  (Command Zone)
  • Gracie w kolejności zgodnej z ruchem wskazówek zegara
  • Ostatni gracz, który pozostanie na polu bitwy wygrywa

COLOR IDENTITY  (Tożsamość koloru / Kolor dowódcy)

Tożsamość kolorów karty może pochodzić z dowolnej części tej karty, w tym jej kosztu many i dowolnych symboli many w tekście. Każda karta w talii Commander może używać tylko symboli many, które pojawiają się na twoim dowódcy. Karty bezkolorowe są wszędzie dozwolone.

COMMAND ZONE (Strefa dowódcy)

Tutaj przebywa twój dowódca podczas gry, gdy nie ma go na polu. Na początku gry każdy gracz umieszcza swojego dowódcę odkrytego w tej osobnej strefie. Dowódca może być grany ze strefy za swój normalny koszt many, plus dodatkowe dwie many za każde poprzednie rzucenie ze strefy dowódcy  w tej grze. Jeśli twój dowódca zostanie umieszczony w twojej talii, ręce, cmentarzu lub na exile z dowolnego miejsca, możesz zamiast tego zwrócić go do swojej strefy dowódcy.

OBRAŻENIA OD DOWÓDCY

Gracz, któremu w trakcie gry zadano 21 lub więcej obrażeń w walce przez tego samego dowódcę, przegrywa. W tym celu dowódca jest śledzony osobnymi odznacznikami np. kostkami. Jeśli jeden gracz przejmuje kontrolę nad dowódcą innego gracza, wszelkie obrażenia, które zadał już dowódca, są nadal liczone.

Brawl – to odmiana formatu Commander. Jest skierowany do graczy, którzy chcą grać w Commandera, ale z pulą kart ograniczoną do Standardu. Większość zasad jest podobnych do Commandera, jednak wielkość talii wynosi 60 kart, a każdy Planeswalker może być tu też dowódcą, łączna długość życia wynosi 25-30 (zależy od liczby graczy), a zasada obrażeń od dowódcy nie jest stosowana.

LIMITED:

  • Booster Draft
  • Sealed Deck
  • Team Sealed Deck

Booster Draft – W tym formacie kilku graczy (zwykle 8) siedzi przy jednym  stole, a każdy gracz otrzymuje zestaw boosterów (3 sztuki) za opłacone wpisowe.  Każdy gracz otwiera paczkę, wybiera z niej jedną kartę i przekazuje pozostałe karty graczowi po lewej stronie, a sam otrzymuje karty od gracza po prawej. Następnie każdy gracz wybiera jedną z pozostałych kart z paczki, która została mu przekazana i ponownie przekazuje pozostałe karty w lewo. Trwa to do momentu wyczerpania wszystkich kart. Proces ten powtarza się w przypadku drugiej i trzeciej paczki, z tą różnicą, że karty są przekazywane w prawo w drugiej paczce.  

Następnie gracze budują talie z dowolnych kart wybranych podczas dobierania i dodają tyle basic landów ile chcą. Każda zbudowana w ten sposób talia musi zawierać co najmniej 40 kart, a pozostałe karty mogę służyć jako jeden wielki Sideboard. Nie obowiązuje tu limit do 4 sztuk karty w decku.

Sealed Deck – W turniejach Sealed Deck każdy gracz otrzymuje 6 boosterów, aby zbudować talię. Jest to świetny format, jeśli czekasz na emocje związane z testowaniem nowych kart i graniem bez konieczności posiadania własnej, wcześniej zbudowanej talii. Sealed wymaga zbudowania talii wielkości minimum  40 kart, w tym basic landy. Reszta kart może służyć za wielki sideboard. Nie obowiązuje tu limit do 4 sztuk karty w decku.

Team Sealed Deck – łączy zabawę Sealed Deck z graniem z dwójką znajomych, pozwalając budować talie 40 kart do wykorzystania w formacie zespołowym. W przeciwieństwie do pojedynczego Sealed, tutaj wyzwanie zostaje rzucone drużyną składającym się z trzech graczy. Mają oni do dyspozycji 12 boosterów, z których mają złożyć 3 talie po minimum 40 kart, tak aby każdy członek drużyny miał jedną talię do gry. Gracze następnie walczą z innymi drużynami. Gdy drużyna ma dwóch graczy, którzy wygrywali swoje pojedyncze mecze, cała drużyna wygrywa mecz.

To tyle jeżeli chodzi o ten artykuł. Mam nadzieję, że wynieśliście z niego dużo przydatnej wiedzy. Oczywiście, formaty MTG nie kończą się na tych, które tutaj opisałem np. istnieją formaty obowiązujące tylko i wyłącznie na MTG Online oraz MTG Arena. Jeżeli chcecie poszerzyć swoje umiejętności jeszcze bardziej, przygotowałem dla Was przydatny link do strony WotC, gdzie będziecie mogli poznać każdy możliwy format: https://magic.wizards.com/en/game-info/gameplay/rules-and-formats/formats . Są też oczywiście takie rzeczy, które wymyślają sami gracze, ale niech to już pozostanie tajemnicą do samotnej eksploracji. Pozostawiam Was z moim nowym, wysokiej jakości poradnikiem dotyczącym BUDOWANIA PIERWSZEGO DECKU W MTG – zerknijcie koniecznie, jeżeli  jesteście początkującymi graczami, bo pomoże on Wam uniknąć podstawowych błędów nowicjuszy.

Author: Irek Rynduch